در دنیای امروز، اینترنت به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی روزمره افراد تبدیل شده است؛ به‌ویژه در شرایط بحرانی که دسترسی به اطلاعات، ارتباطات و سرگرمی‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. با این حال، افزایش چشمگیر استفاده از فضای مجازی در چنین موقعیت‌هایی، به‌خصوص برای کودکان و نوجوانان، می‌تواند علاوه بر فرصت‌ها و کارکردهای مثبت، چالش‌ها و آسیب‌هایی را نیز به همراه داشته باشد؛ از آن‌جا که این گروه‌های سنی از نظر روانی و رشدی در مرحله‌ای حساس قرار دارند، توجه به نحوه استفاده آن‌ها از اینترنت و نقش والدین در مدیریت این فضا، اهمیتی دوچندان می‌یابد.

کودکان و نوجوانان ممکن است به دلایل مختلفی در شرایط بحران بیشتر جذب اینترنت شوند مانند پیگیری خبرهای مربوط به بحران، راحت تر گذراندن زمان بیکاری، حفظ روابط اجتماعی با دوستان و نزدیکان، کارهای روزمره اینترنتی و...؛ این شرایط می تواند برای والدین همراه با ایجاد دغدغه و تنش باشد؛ به همین دلیل روانشناسان توصیه هایی را به والدین در مورد استفاده نوجوانان از فضای مجازی ارائه می دهند:

الگوی موثری باشید: والدین بایستی به عنوان یک الگو، به صورت صحیح از اینترنت استفاده کنند؛ والدی که ساعت های متمادی را در اینترنت می گذراند نمی تواند فرزندش را از این کار منع کند.

تقویت ارتباطات موثر با نوجوانان: زمان هایی را برای صحبت کردن، بازی کردن و داشتن زمان خوب با فرزندتان کنار بگذارید؛ در شرایط مختلف بحران که کودکان ونوجوانان در خانه ها یا سرپناه ها محدود می شوند، ارزش و اهمیت ارتباطات سازنده بیشتر می شود. اگر تنهایی نوجوان به درازا بکشد، خود به خود گرایش بیشتری به فضاهای مجازی پیدا می کنند.

سواد رسانه ای خود را بالا ببرید: والدین لازم است با شبکه های مختلف، انواع بازی ها و خطرات آشکار و پنهان اینترنت آشنا باشند تا هم آموزش بهتری به فرزندشان بدهند و هم زودتر مشکلات را پیش بینی کنند.

آموزش فاصله گذاری در فضای دیجیتال: به فرزندتان آموزش دهید که فعالانه استفاده خودشان را از اینترنت کنترل کنند. آن ها باید یاد بگیرند برای هر کاری که می خواهند در اینترنت انجام دهند به آرامی فکر کنند که آیا به صلاح شان هست یا نیست.

وضع قانون و محدودیت: والدین باید طی یک جلسه خانوادگی و با حضور فرزندان، قوانینی در خصوص ساعت و میزان استفاده از اینترنت تعیین کنند. این قانون باید موافقت همه اعضا خانواده باشد.

دریافت خدمات روانشناختی و آموزشی: والدین می توانند برای شرکت در جلسات فرزند پروری و پاسخ به سوالات خود، به روانشناسان مستقر در مراکز جامع خدمات سلامت مراجعه فرمایند.

دکتر «ندا خورشیدیان» مسوول واحد سلامت روان مرکز بهداشت شدای انقلاب شیراز