واحد تغذیه

معرفي واحد:

    از آنجا که يکي از اهداف PHC تلاش در جهت بهبود تغذيه جامعه مي باشد از جمله بخش هاي طراحي شده در سيستم بهداشت واحد تغذيه مي باشد که عمده فعاليت آن اجراي اقداماتي است که بهبود تغذيه در سطح جامعه و خصوصا گروههاي آسيب پذير کمک مي کند. اين واحد در غالب يک شبکه همکار از سطح وزارت بهداشت تا مرکز بهداشت شهرستان گسترش دارد بطوريکه دفتر بهبود تغذيه جامعه در وزارت بهداشت وظيفه سياست گذاري کشوري در اين خصوص را بر عهده داشتند و اين وظايف از طريق واحد تغذيه مرکز بهداشت استان به سطح مراکز بهداشت شهرستانها انتقال مي يابد که در کنار اين وظايف کشوري بديهي است که از جمله مسؤوليت هاي واحدهاي تغذيه استاني و شهرستاني تلاش در جهت طراحي در منطقه اي به منظور حل مشکلات بومي است.كليه امور مربوط به بهبود تغذيه جامعه در سطح شهرستان شيراز، اجراي برنامه هاي آموزشي نظارت براي ارائه خدمات در مركز مشاوره و مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت از عمده وظايف اين واحد است.

برنامه ها و اهداف:

1-      ارتقاء سطح فرهنگ و سواد تغذيه اي جامعه؛

2-      افزايش دسترسي خانوارها به سبد غذايي مطلوب؛

3-      پيشگيري و كنترل كمبود آهن و كم خوني ناشي از آن در سطح جامعه؛

4-      پيشگيري و كنترل اختلالات ناشي از كمبود يد در سطح جامعه؛

5-      بهبود تغذيه و رشد كودكان زير شش سال؛

6-      بهبود تغذيه گروههاي آسيب پذير (زنان باردار – شيرده – نوجوانان – سالمندان).

فعاليتها:

طرحهاي ملي و كشوري:

1-      برنامه آهن ياري كودكان زير 2 سال و زنان باردار نمودار شماره 1و2؛

2-      برنامه غني سازي آرد با آهن؛

3-      طرح آهن ياري دختران دبيرستاني – جهت دختران دبيرستاني پايه دوم و سوم به مدت 16 هفته هر هفته يك عدد قرص آهن؛

4-      برنامه پايش يد نمك مصرفي خانوارها و پايش يد ادرار دانش آموزان ابتدايي؛

5-      برنامه پايش و پيگيري و ارجاع كودكان دچار تاخير رشد (نمودار شماره 3)؛

6-      برنامه تجويز قطره مولتي ويتامين يا قطره ويتامين A+D جهت كودكان و قرص مولتي ويتامين جهت زنان باردار.

طرحهاي استاني:

1-      طرح آموزش كتابچه دانستنيهاي تغذيه به دانش آموزان مقطع ابتدايي؛

2-      برنامه افزايش دسترسي فيزيكي به مواد غذايي؛

3-      ارتقاء فرهنگ و سواد تغذيه اي در سطح جامعه از طريق توزيع كتابچه هاي ششگانه امنيت غذا و تغذيه و برگزاري كارگاهها و سمينارهاي آموزشي؛

4-      طرح ساماندهي به تغذيه رايگان مدارس؛

5-      مشاوره تغذيه اي با گروههاي آسيب پذير.

 مراكز تحت پوشش:

1-      مراكز بهداشتي درماني شهري و روستايي و خانه هاي بهداشت:

 كليه خدمات آموزشي تغذيه به جامعه – ارائه مكمل هاي غذايي و خدمات پايش رشد كودكان از طريق مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت ارائه مي گردد.

مركز مشاوره تغذيه:

   مركز مشاوره تغذيه با هدف ارائه خدمات مشاوره اي تخصصي تغذيه و رژيم درماني به گروههاي آسيب پذير در مجتمع نادركاظمي داير مي باشد در اين مركز خدمات مشاوره اي توسط كارشناس تغذيه  ارائه مي گردد اهم خدمات مركز مشاوره به گروههاي زير ارائه مي گردد.

1.          كودكان دچار اختلال رشد ارجاعي از سطح مراكز و خانه هاي بهداشت؛

2.          زنان باردار نيازمند مشاوره تخصصي تغذيه؛

3.          سالمندان ارجاعي از مراكز بهداشتي درماني؛

4.          بيماران نيازمند به رژيم درماني.

اين مركز همه روزه از ساعت 8:00 الي 14:00 آماده ارائه خدمات مي باشد.

نحوه استفاده از خدمات مركز مشاوره:

   كليه كودكان، زنان باردار، سالمندان و بيماران مراجعه كننده به مراكز بهداشتي درماني پس از بررسي وضعيت تغذيه در صورت نياز با تكميل فرم ارجاع توسط مركز به مركز مشاوره تغذيه ارجاع و خدمات مشاوره اي تغذيه را دريافت مي دارند.

نظارت و پايش:

1-      بازديد از مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت و نظارت بر فعاليتهاي انجام گرفته؛

2-      جمع آوري و بررسي و تحليل آمار و عملكرد برنامه ها؛

3-      نظارت بر اجراي طرحهاي تغذيه در سطح مدارس؛

4-      بررسي عملكرد و ارزشيابي نيروها – انجام تشويق و ارسال پسخوراند؛

5-      ارائه گزارش به مسؤولين.

 تغذيه تكميلي:

   تا پايان شش ماهگي كودك به هيچ چيز غير از شير مادر، قطره مولتي ويتامين يا ويتامين A,D و نور آفتاب احتياج ندارد. در صورت شروع غذاي كمكي زودتر از 6ماهگي مشكلاتي نظير: اسهال، سوءتغذيه و كمبود رشد در نوزاد ديده مي شود و در صورت ديرتر شروع شدن تغذيه تكميلي كودك دچار كمبودهاي تغذيه اي و افت رشد مي شود. (در صورتي كه رشد كودك مطلوب نباشد يا كمبود شير مادر وجود داشته باشد تغذيه تكميلي را مي توان از 4 ماهگي شروع كرد).

اصول صحيح شروع تغذيه تكميلي:

-         مي بايست غذاها در شروع رقيق و غلظت آن كمي بيش از شير مادر باشد و به تدريج به غلظت آن افزود.

-         مواد غذايي مختلف مي بايست به تدريج به غذاي كودك اضافه شود.

-         مقدار غذايي كه كودك در روزها و حتي هفته هاي اول مي خورد، بسيار كم مي باشد بنابراين، مي بايست از يك قاشق مرباخوري يك وعده در روز شروع، سپس يك قاشق در 2 وعده، سپس يك قاشق در 3 وعده و سپس در هر وعده 2 قاشق، سپس در هر وعده 3 قاشق و به تدريج تعداد وعده ها و مقدار غذا افزايش يابد.

-         در كودكاني كه دچار كمبود وزن هستند، مي توان مقداري روغن مايع يا كره جهت مقوي كردن غذا به آن افزود.

-         جهت اطلاع بيشتر به جدول برنامه غذايي شيرخواران از پايان شش ماهگي تا يك سالگي توجه فرماييد.

شير خوار تا پايان شش ماهگي فقط بايد از شير مادر تغذيه شود

توزين صحيح و به موقع کودکان بهترين راه کنترل رشد آنهاست.

 غني سازي:

   يكي از راههاي جبران كمبود ريز مغذيهايي نظير آهن، يد، فلوئور، ويتامين A و ويتامين D در جيره غذايي روزانه افزودن اين ريز مغذيها به مواد غذايي مي باشد. ماده غذايي كه به اين منظور استفاده مي شود بايد:

-            اولاً در دسترس همگان و سهل الوصول باشد.

-            ثانياً ارزان قيمت باشد به صورتي كه همه اقشار جامعه توانايي تهيه آنرا داشته باشند

-            ثالثاً، ماده غذايي طوري انتخاب گردد كه همه افراد جامعه در برنامه غذايي خود از آن استفاده كنند.

-            در كشور ما غني سازي ابتدا در مورد يد صورت گرفت بدين صورت كه به منظور جلوگيري از شيوع اختلالات ناشي از كمبود يد در جامعه يد را به نمك طعام اضافه كردند (اين برنامه در سراسر كشور انجام مي پذيرد)

 -            يكي ديگر از برنامه هاي غني سازي در كشور ما برنامه غني سازي آرد با آهن است كه به منظور جلوگيري از شيوع اختلالات ناشي از كم خوني فقر آهن، آن را به آرد اضافه مي كنند كه البته هيچ تاثيري در طعم مزه و رنگ نان ندارد (اين طرح ابتدا به صورت پايلوت در استان بوشهر شروع شد و در استان فارس نيز درحال حاضر در حال انجام است بصورتي كه آرد مصرفي در استان فارس با پودر پرميكس Permix (مخلوطي از اسيدفوليك و فروسولفات) غني مي شود.

   اين هرم كه بر اساس نيازمنديهاي كشور ما طراحي شده است از 5 گروه اصلي و يك گروه متفرقه تشكيل مي شود به منظور رعايت يك برنامه غذايي صحيح و اصولي مي بايست سعي كنيم كه در برنامه غذايي روزانه از تمام گروههاي مواد غذايي به ميزان حداقل ذكر شده در هرم استفاده نماييم.

   براي تنظيم رژيم غذايي روزانه از اصطلاحي به نام سهم غذايي استفاده مي كنيم. يك سهم غذايي مقدار غذايي است كه ارزش غذايي آن با ساير مواد غذايي از همان گروه برابر باشد بعنوان مثال: يك سهم از گروه شير و لبنيات برابر با يك ليوان شير يا يك ليوان ماست يا به اندازه يك قوطي كبريت 45-30 گرم پنير مي باشد.

   گروه شير و لبنيات: كه مهمترين منبع تامين كلسيم، پروتئين و ويتامين B2 مي باشد مصرف آن سنين كودكي باعث بهبود رشد و محكم شدن استخوانها و دندانها و در سنين بالاتر در جلوگيري از پوكي استخوان مفيد است. يك سهم از اين گروه برابر با يك ليوان شير يا ماست، نصف ليوان بستني، 45-30 گرم پنير و يك ليوان كشك مي باشد ميزان مورد نياز روزانه بين 3-2 سهم مي باشد كه اين ميزان براي زنان باردار و شيرده تا 4 سهم قابل افزايش است.

   گروه گوشت و حبوبات: مواد غذايي اين گروه شامل پروتئين، آهن، ويتامين B12 روي، آهن و منيزيوم مي باشد كه در رشد و نمو و خونسازي نقش مهمي دارد. يك سهم از اين گروه برابر 60 گرم گوشت قرمز و يا سفيد يا يك عدد تخم مرغ يا نصف ليوان حبوبات پخته يا ربع ليوان مغزها (گردو, بادام و ...) مي باشد. ميزان مورد نياز روزانه 3-2 سهم مي باشد.

   گروه سبزيجات: مواد غذايي اين گروه شامل: فيبر، ويتامين آ  و ويتامين ث ، پتاسيم، منيزيم و فولات است و مصرف آن نقش مهمي در سلامتي و شادابي فرد دارد. يك سهم از اين گروه برابر با يك ليوان سبزي خام يا نصف ليوان سبزي پخته يا يك عدد گوجه فرنگي يا سيب زميني متوسط مي باشد. ميزان مورد نياز روزانه 5-3 سهم مي باشد.

 گروه ميوه جات: اين گروه سرشار از فيبر، ويتامين ث، ويتامين آ و پتاسيم است. يك سهم از اين گروه برابر با يك عدد ميوه متوسط مانند يكعدد سيب، هلو، موز يا نصف ليوان حبه انگور يا نصف ليوان آبميوه يا يك چهارم ليوان خشكبار (كشمش، توت، انجير خشك) مي باشد و ميزان توصيه شده براي اين گروه 4-2 سهم مي باشد.

گروه نان و غلات: مواد غذايي اين گروه بعلت داشتن مقادير زياد نشاسته بعنوان منبع تامين انرژي بكار مي روند همچنين شامل آهن، پروتئين و ... مي باشد. يك سهم از اين گروه برابر يا يك كف دست نان سنگك، تافتون و بربري يا 4 كف دست نان لواش مي باشد كه معادل با نصف ليوان برنج يا ماكاروني پخته است.

دانستنيهاي تغذيه:

-         آيا مي دانيد ويتامين ث كه در مركبات و سبزيجات وجود دارد باعث افزايش جذب آهن رژيم غذايي، بهبود سيستم ايمني و حفاظتي بدن و سلامت و شادابي پوست مي شود.

-         منابع حيواني آهن حاوي 30-20% آهن قابل جذب مي باشد.

-         منابع گياهي آهن حاوي 8-3% آهن قابل جذب مي باشد.

-         مصرف آهن با منابع كلسيم مانند: شير و كشك و ... باعث كاهش جذب آهن مي گردد.

-         مصرف نوشابه هاي گازدار باعث كاهش جذب كلسيم و افزايش ابتلا به پوكي استخوان و باعث اضافه وزن است.

-         تنها راه اطينان يافتن از رشد مناسب كودك پايش رشد كودك و اضافه وزن مرتب او بر اساس منحني رشد خودش (كارت رشد) مي باشد. بنابراين، هيچ كودكي را با ديگري مقايسه نكنيم.

-         بهتر است روغن مصرفي جهت كليه افراد خانواده براي طبخ غذا، روغن مايع و براي سرخ كردن غذا روغن مايع مخصوص سرخ كردن باشد.

-         مصرف غذاهاي تند و پرادويه جهت سلامتي مضر است.

-         در برنامه غذايي خود حداقل 2 مرتبه در هفته ماهي مصرف كنيد يا به ميزان 400-200 گرم زيرا اسيدهاي چرب امگا 3 موجود در ماهي در كاهش كلسترول، تري گليسيريد و فشارخون و در پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي مؤثر هستند (اسيدهاي چرب امگا3 در كنترل بيماريهاي مفصلي و آرتريت روماتوئيد مؤثر مي باشد).

·         در مورد چربيها و روغنها بيشتر بدانيم

·         بهدشت مواد غذايي

از روغن ها و چربيها بيشتر بدانيم

   چربيها منبع مهمي از انرژي هستند زيرا هر گرم چربي دربدن توليد 9 كيلو كالري انرژي مي نمايد. بنابراين چربيها مهمترين منبع تامين كننده انرژي مورد نياز بدن مي باشند چون چربيها به آهستگي معده را ترك مي كنند موجب احساس سيري پس از مصرف غذاي چرب مي گردند. از سوي ديگر چربي غذا حامل ويتامين هاي محلول در چربي مانند ويتامين هاي A – D- K- E هستند بنابراين چربي رژيم غذايي در تامين ويتامين هاي محلول در چربي نقش بسزايي دارند. از جمله نقشهاي ديگر چربي مي تواند به تامين اسيدي چرب ضروري، ساخت پروستوگلاندين استروئيد ها و اسيدهاي صفراوي و نيز طعم بخشيدن به غذا اشاره داشت. لكن بايد توجه داشت اگر چه چربيها يكي از اجزا ضروري رژيم غذايي هستند لكن تنظيم الگوي صحيح مصرف چربيها چه ازنظر مقدار مصرف چربي روزانه و چه از نظر نوع چربي انتخابي بر روي سلامت انسان بسيار موثر است. طبق توصيه سازمان جهاني بهداشت روغن ها و چربيها مي توانند حداقل 15 و حداكثر 30% انرژي روزانه فرد را تامين كنند و حداكثر مصرف چربيهاي اشباع مي بايست 10% باشد و مابقي مي بايست از چربيهاي غير اشباع تامين شود. و بهترين ملاك جهت انتخاب چربي هاي غير اشباع توجه به حالت و قوام روغن مي باشد. هر چقدر روغني حاوي اسيدهاي چرب اشباع بيشتري باشد جامد تر و سفت تر است و برعكس وجود اسيدهاي چرب غير اشباع در يك روغن باعث رواني و مايع شدن آن مي گردد.

   متاسفانه در جامعه ما تقاضا جهت مصرف روغن هاي جامد ( با وجود خطري كه جهت سلامت دارد) بيش از روغن‌هاي مايع مي باشد. روغن هاي جامد كه غالباً روغن هاي گياهي هيدرژونه شده مي باشد بدليل وجود مقادير بالاي اسيدهاي چرب اشباع و اسيدهاي چرب غير طبيعي ترانس كه طي فرآيند هيدوژناسيون ايجاد مي‌شود، احتمال بروز بيماريهاي قلبي عروقي و انواع سرطان را افزايش مي دهد. در حال حاضر از هر 800 مرگي كه در كشور اتفاق مي افتد300 مرگ مربوط به بيماريهاي قلبي عروقي است رژيم غذايي نامناسب و پر چرب با افزايش تري گلسيريد و كلسترول خون موجب خطر بروز بيماريهاي قلبي عروقي مي شود. رعايت تعادل و تنوع غذايي – مصرف روغن‌هاي مايع بجاي روغن جامد ( ولي در حد متعادل و مناسب) و فعاليت بدني منظم مي تواند اين خطر را كاهش دهد . ترويج فرهنگ صحيح مصرف روغن شامل جايگزيني روغن مايع بجاي روغن جامد- پرهيز از مصرف بيش از حد روغن و غذاهاي چرب – آموزش استفاده صحيح و كاربردي در مورد انواع روغن و چربيها مي تواند در تسريع اين امر كمك نمايد.

    در هنگام مصرف روغن و چربيها به نكات ذيل توجه نمائيد.

-          حتي امكان از مصرف افراطي روغن پرهيز نمائيد.

-          مصرف شير و مواد لبني پر چرب – گوشت پرچرب بدليل دارا بودن چربيهاي اشباع موجب افزايش كلسترول خون و بروز بيماريهاي قلبي عروقي مي شود لذا حتي الامكان از مواد لبني كم چرب و گوشت كم چرب استفاده كنيد.

-          مصرف روغن مايع بدليل اينكه حاوي اسيدهاي چرب غير اشباع فراوان و فاقد كلسترول است بر روغن جامد ارجحيت دارد.

-           چنانچه روغن جامد مصرف مي كنيد به برچسب آن توجه كنيد. بهتر است از روغن هايي كه ميزان اسيد چرب اشباع آنها 25% و اسيدهاي چرب ترانس آن حداكثر 10% است و بصورت نميه جامد مي باشد استفاده نمائيد.

-          ماهي – زيتون و مغزها خصوصاً گردو حاوي روغن با كيفيت مطلوب هستند و باعث كاهش كلسترول بد خون (LDL) مي شوند

-          استفاده از حرارت بالا هنگام طبخ غذا باعث ايجاد تركيبات شيميايي نامطلوب در روغن مي شود.

-          جهت سرخ كردن مواد غذاي از روغن مخصوص سرخ كردن استفاده كنيد.

تهيه و تنظيم:  مريم مهارت - کارشناس تغذيه مركز بهداشت شهرستان شيراز (شهداي والفجر) - 14/5/85

بهداشت مواد غذايي

   بهداشت مواد غذايي عبارت است از كليه اصولي كه بايد در طي مراحل توليد – نگهداري – عرضه و فروش مواد غذايي مورد توجه قرار گيرد تا غذاي سالم و با كيفيت مطلوب به دست آيد.

   انسان براي انجام كارهاي روزانه خود نياز به انرژي دارد كه اين انرژي مي بايست از غذاي مناسب و كافي بدست آيد. اگر چه مواد غذايي براي سلامتي لازم هستند اما آلودگي  و فساد آنها مي تواند سلامتي انسان را به خطر اندازد. هر ماده غذايي از زمان توليد تا مصرف، مراحل مختلفي را طي مي نمايد كه رعايت نكردن اصول بهداشتي در هر مرحله موجب آلودگي آن مي گردد. گاهي اوقات آلودگي مواد غذايي قبل از توليد آنها ايجاد مي گردد (بيماريهاي دامي) ولي در بيشتر مواقع آلودگي مواد غذايي در اثر ناآگاهي و بي توجهي انسان در زمان كار كردن با آنها رخ مي‌دهد.

« زنان نقش مهمي در بهداشت مواد غذايي دارند»

   راههاي آلودگي مواد غذايي

1- هنگام تهيه: وقتي كه گوسفند سالمي را در شرايط غير بهداشتي ذبح مي كنند

2- حمل و نقل: قرار دادن مواد غذايي در وسايل حمل و نقل كثيف يا حمل مواد غذايي فاسد شدني (گوشت – شير ...) بدون استفاده از ماشين هاي سردخانه دار

3- ظروف: استفاده از ظروفي كه جنس نامناسب دارند مانند ظروف مسي قرمز يا لعابي ضايعه دار (لعاب پريده) يا ظروفي كه با آب آلوده شسته شده باشند.

4- شرايط محل نگهدراي: نگهداري موادي مانند شير – گوشت يا غذاهاي پخته شده كه سريعاً فاسد مي‌گردند در خارج از يخچال يا سردخانه

5- هنگام عرضه و فروش: عدم رعايت بهداشت فردي و بهداشت ابزارهاي مورد استفاده در زمان تهيه و توزيع مواد غذايي

6- هنگام مصرف: مانند استفاده از مواد غذايي با دستهاي آلوده

علاوه بر راههاي انتقال آلودگي بايد به اين نكته توجه نمود كه مواد غذايي مختلف از نظر سرعت فساد پذيري يكسان نمي باشند بدين لحاظ مواد غذايي به 3 دسته تقسيم شده اند :

1- مواد غذايي كه زود فاسد مي شوند

مانند شير – گوشت – ماهي و ساير مواد غذايي حيواني كه بايد آنها براي مدت كوتاه و آن هم در يخچال نگهداري نمود.

2- مواد غذايي نيمه فاسد شونده:

مانند سبزيها و ميوه ها كه مي توان آنها را در هواي خنك و بيرون از يخچال براي مدتي كوتاه نگهداري كرد و در هواي گرم بايد آنها را در يخچال قرار داد.

3- مواد غذايي دير فاسد شونده:

مانند حبوبات و دانه غلات خشك ( گندم و برنج) كه اين مواد را مي توان در شرايط مناسب براي مدت طولاني نگهداري نمود.

« رعايت بهداشت مواد غذايي مسئوليت همه افراد جامعه است » 

نكات كليدي در بهداشت مواد غذايي:

- مواد گوشتي – شير و لبنيات - ميوه ها و سبزيها را بايد در محيط سرد نگهداري كرد در منازل اين محيط تنها يخچال است.

- براي نگهداري سبزيها ابتدا آن را پاك كنيد – بشوييد و سپس آنها را دريك پارچه تميز بپيچيد و بعد در يخچال قرار دهيد.

- از مجاورت غذاهاي خام و پخته جلوگيري كنيد

- براي نگهداري غذاهاي پخته در يخچال نبايد از ظروف بزرگ استفاده شود چون وسط غذا ديرتر سرد مي‌شود و ميكروبها مي توانند در آن قسمت رشد كنند.

- ميوه هاي كه فاسد شده اند خيلي زود آلودگي را به ميوه هاي مجاور خود انتقال مي دهند. بنابراين مرتباً ميوه هاي داخل يخچال را بازديد و ميوه هاي فاسد را جدا كنيد.

« در بيشتر مواقع آلودگي مواد غذايي در اثر ناآگاهي و يا بي توجهي انسان در زمان كاركردن با مواد غذايي رخ مي دهد »

- مواد غذايي كه در انبار منزل نگهداري مي شوند بايد هرچند وقت يكبار جابجا و از نظر آلودگي و فساد ارزيابي گردند.

- از قرار دادن روغن بخصوص روغن مايع – آبليمو - سيب زميني – پياز در مقابل نور آفتاب خودداري كنيد چون نور آفتاب باعث فاسد شدن آنها مي گردد.

- محل نگهداري نان و بيسكوئيت مي بايست خشك و بدون رطوبت باشد چون ممكن است روي آنها كپك رشد كند.

- ظروفي كه براي نگهداري مواد غذايي استفاده مي شوند نبايد از قوطي خالي سموم و آفت هاي گياهي يا مواد شيميايي انتخاب شوند.

- ميوه ها و سبزيجات به علت مصرف كودهاي انساني و حيواني در كشاورزي آلوده مي شوند بنابراين مصرف آنها بدون ضد عفوني كردن باعث سرايت بيماري به انسان مي گردد.

- براي پيشگيري از مسموميت و بيماري از تماس حشرات (مگس – سوسك و مورچه) و جوندگان (موش) با مواد غذايي جلوگيري كنيد.

- قبل از مصرف غذاهاي كنسرو شده حتماً آنرا 20 دقيقه بجوشانيد

- كليه فرآورده هاي لبني را بصورت پاستوريزيه استفاده كنيد

- قبل از مصرف كشك مايع حتماً آنرا 20 دقيقه بجوشانيد

- از مصرف پنير هاي تازه محلي خودداري كنيد

- سعي كنيد ادويه ها را در حين پخت به غذاهاي گوشتي اضافه كنيد زيرا در بعضي ادويه ها هاگ برخي ميكروبها وجود دارد. و با حرارت مناسب از بين مي رود.

- از مصرف مواد غذايي كه در تهيه آنها رنگ بكار رفته مانند تنقلات و ... حتي المقدور خودداري كنيد . توجه نماييد بعضي رنگهاي استفاده شده در مواد غذايي غير مجاز مي باشند.

- از خريداري مواد غذايي در پلاستيك هاي بازيافتي ( تيره رنگ) خودداري كنيد زيرا باعث انتقال آلودگي به مواد غذايي مي شود

- در هنگام خريداري مواد غذايي به مهر استاندارد، تاريخ توليد و انقضا، مواد تشكيل دهنده، شماره پروانه، نام و آدرس كارخانه سازنده توجه نمائيد.

تهيه و تنظيم:  مريم مهارت - کارشناس تغذيه مركز بهداشت شهرستان شيراز (شهداي والفجر) - 7/5/85

همکاران:

تماس با ما